TÜBİTAK, Frekans Yönetimi Sistemi ''MARSsys''i Geliştirdi

TÜBİTAK İLTAREN tarafından geliştirilen MARSsys sistemi ile askeri telsiz, radyolink, radar gibi sistemler arasındaki etkileşimler hesaplanabiliyor ve ülke genelinde frekans planlaması ve tahsisi mümkün olabiliyor -en yeni NATO standardına uyumlu tek sistem olan MARSsys, Almanya'da yapılacak CE-EMSIG-08 askeri tatbikatında örnek frekans sistemleri arasına kabul edildi.

ANKARA (A.A) - TARİH - TÜBİTAK Ulusal Elektronik ve Kriptoloji Araştırma Enstitüsü (UEKAE) bünyesinde yer alan İleri Teknoloji Araştırma Enstitüsü (İLTAREN), askeri telsiz, radyolink, radar gibi sistemler arasındaki uyumsuzluk, etkileşim ve girişimleri hesaplayabilen ve ülke genelinde frekans planlaması ve tahsisini mümkün kılan Management and Analysis of Radio Spectrum System (MARSsys) yazılımını geliştirdi. En yeni NATO standardına uyumlu tek sistem olan MARSsys, 5-14 Mayıs 2008 tarihlerinde Almanya'da gerçekleştirilecek CE-EMSİG-08 Askeri Tatbikatında, örnek frekans yönetimi sistemleri arasına kabul edildi.

TÜBİTAK'ın Mart bülteninde yer alan haberde, Türk Silahlı Kuvvetleri (TSK)ile TÜBİTAK Başkanlığı arasında 1999 yılında imzalanan protokoller çerçevesinde İLTAREN'in TÜBİTAK UEKAE bünyesinde bir birim olarak kurulduğu ifade edildi. Haberde, ''İLTAREN bünyesinde günümüz harp sahasında her geçen gün önemini daha da artıran elektronik harp ilgi alanında, TSK ile birlikte bilimsel yöntemlerle sistemlere ilişkin alt yapı çalışmaları gerçekleştirilerek teknolojik kazanımlar elde ediliyor. TSK'nın ihtiyaçları doğrultusunda hazırlanacak araştırma ve geliştirme projeleri, İLTAREN'de TÜBİTAK ve TSK personeli işbirliği ile gerçekleştiriliyor'' denildi. İLTAREN'in yeni arge binasının açılışının 2 Ocak 2008'de Başbakan Recep Tayyip Erdoğan ve Genelkurmay Başkanı Orgeneral Yaşar Büyükanıt tarafından yapıldığının anımsatıldığı haberde, TSK'nın frekans yönetimi alanındaki ihtiyacının karşılanması amacıyla ve yine TSK'nın desteği ile, İLTAREN tarafından MARSsys sisteminin geliştirildiği kaydedildi.

-Örnek Frekans Yönetimi Sistemi-

Sistemin 5-14 Mayıs 2008 tarihlerinde Baumholder/Almanya'da gerçekleştirilecek ''Combined Endeavor 2008/Electromagnetic Special Interest Group (CE-EMSİG-08)'' Askeri Tatbikatında, örnek frekans yönetimi sistemleri arasına kabul edildiğinin bildirildiği haberde, şu ifadelere yer verildi: ''En yeni NATO standardına uyumlu olduğu bilinen tek sistem olan MARSsys ile, bir ülkenin askeri telsiz, radyolink, radar gibi sistemleri arasındaki enterferans etkileşimi olarak adlandırılan olumsuzluklar hesaplanmakta ve ülke genelinde frekans planlaması ve tahsisi mümkün olabilmektedir. MARSsys Sistemi ile Türkiye'nin de yer alacağı CE-EMSİG-08 askeri tatbikatına, toplam 41 ülke ile NATO Consultation, Command and Control Agency- NATO Danışmanlık, Komuta ve Kontrol Kuruluşu (NC3A) ve South Eastern European Brigade-Güney Doğu/Balkan Avrupa Tugayı (SEEBRIG) kuruluşlarının katılım sağlaması ile üye ülke ve kuruluşlara ait muhabere alt yapılarının birlikte-işlerlik testlerinin yürütülmesi planlanmıştır. Tatbikata MARSsys Projesi'ne ilişkin uzman proje personeli ile katılım sağlayacak olan Türkiye'nin yanı sıra MARSsys Sistemini tedarik yoluyla 2004 yılından beri kullanmakta olan SEEBRIG'in de tatbikata, MARSsys Sistemi ile katılım sağlayacağı öğrenilmiş ve tarafımızdan danışmanlık hizmeti talep edilmiştir. Almanya'da tüm diğer ülke temsilcilerine verilecek MARSsys eğitimlerine ilave olarak, SEEBRIG temsilcilerine TÜBİTAK UEKAE'nın Gebze tesislerinde eğitim verilmesi karşılıklı olarak koordine edilmiştir."

TÜBİTAK UEKAE'nin frekans yönetimi konusunda edindiği bilgi birikimi, yurt içi ve yurt dışı kaynaklı ilgili alanlardaki ihtiyaçların karşılanması için Enstitü'nün adreslenmesini sağlıyor.

Örnek olarak, NATO tarafından 17 Ekim 2007 tarihinde ilan edilen "The On-Line Spectrum Management Database for NATO" yazılımı alımına ilişkin ihaleye, TÜBİTAK UEKAE 30 Kasım 2007 tarihinde diğer aday ülkelerle birlikte katılım sağladı. Yaklaşık 3 ay süren NATO değerlendirme süreci sonucunda TÜBİTAK UEKAE projeyi gerçekleştirmekle görevlendirildi.

TUBİTAK UEKAE'nin kazandığı bu NATO ihalesi, tüm NATO ülkelerinin frekans yönetimi ve veri değişimi alanında yeniden oluşturulacak bilişim altyapısını üretmeyi hedefliyor.

Ayrıca, TUBİTAK UEKAE 2005 yılından bu yana frekans yönetimi alanında NATO tarafından geliştirilen yeni bir standardın teknik çalışma grubunda ABD, İngiltere ve Hollanda ile birlikte Türkiye'yi temsil ederek, Türkiye'yi standard belirleyen 4 ülkeden birisi olma avantajına kavuşturuyor.

MARSsys yazılımının bir diğer özelliği de askeri ihtiyaçlar dışındaki sivil uygulamalara da cevap vermesi. Meteoroloji Genel Müdürlüğü tarafından Türkiye genelinde kurulması planlanan meteoroloji radarlarına ve STM A.Ş. tarafından incelemeleri yürütülen Sahil Gözetleme Radarlarına ilişkin fizibilite çalışmalarında MARSsys sisteminin kullanıldığı belirtiliyor. Yakın gelecekte, MARSsys sisteminin sayısal radyo ve sayısal video yayıncılığı alanında dünya pazarına yönelik hizmet vermesini sağlamak üzere çalışmaların devam etmekte olduğu belirtiliyor.